ตาม ประกาศคณะกรรมการมาตรฐานการอุดมศึกษา เรื่อง เกณฑ์มาตรฐานหลักสูตรระดับปริญญาตรี พ.ศ. 2565 ได้กำหนดนิยามและข้อกำหนดเกี่ยวกับ หมวดวิชาศึกษาทั่วไป ไว้ดังนี้
- หมายถึง หมวดวิชาที่เสริมสร้างความเป็นมนุษย์ให้พร้อมสำหรับโลกในปัจจุบันและอนาคต เพื่อให้เป็นบุคคลผู้ใฝ่รู้และมีทักษะที่จำเป็นสำหรับศตวรรษที่ 21 อย่างครบถ้วน เป็นผู้ตระหนักรู้ถึงการบูรณาการศาสตร์ต่าง ๆ ในการพัฒนาหรือแก้ไขปัญหา เป็นผู้ที่สามารถสร้างโอกาสและคุณค่าให้ตนเองและสังคม รู้เท่าทันการเปลี่ยนแปลงของสังคมและของโลกเป็นบุคคลที่ดำรงตนเป็นพลเมืองที่เข้มแข็ง มีจริยธรรมและยึดมั่นในสิ่งที่ถูกต้อง รู้คุณค่าและรักษ์ชาติกำเนิด ร่วมมือรวมพลังเพื่อสร้างสรรค์และพัฒนาสังคมอย่างยั่งยืน และเป็นพลเมืองที่มีคุณค่าของสังคม
- ต้องมีจำนวนหน่วยกิตรวม ไม่น้อยกว่า 24 หน่วยกิต
- สถาบันอุดมศึกษาอาจจัดวิชาศึกษาทั่วไปในลักษณะจำแนกเป็นรายวิชาหรือลักษณะบูรณาการใด ๆ ก็ได้ เพื่อให้บรรลุวัตถุประสงค์ของหมวดวิชาศึกษาทั่วไป
ปัจจุบัน มหาวิทยาลัยมหิดลมีศูนย์ส่งเสริมการเรียนรู้แบบบูรณาการชีวิต ซึ่งเป็นหน่วยงานภายใต้สำนักงานอธิการบดี ทำหน้าที่ บริหารจัดการและพัฒนาคุณภาพการจัดการเรียนการสอนรายวิชาศึกษาทั่วไปในระดับปริญญาตรีที่มหาวิทยาลัยกำหนด รวมทั้งสนับสนุนการพัฒนารายวิชา เพื่อสนองต่อความต้องการเสริมสร้างทักษะที่จำเป็นใน
สำหรับหลักสูตรระดับปริญญาตรีของมหาวิทยาลัยมหิดลในปัจจุบัน ดำเนินการภายใต้ประกาศมหาวิทยาลัยที่เกี่ยวข้อง ดังนี้
- หลักสูตรไทย ประกาศมหาวิทยาลัยมหิดล เรื่อง การกำหนดโครงสร้างหมวดวิชาศึกษาทั่วไป ระดับปริญญาตรี (หลักสูตรไทย) พ.ศ. 2566
- หลักสูตรนานาชาติ ประกาศมหาวิทยาลัยมหิดล เรื่อง การบริหารจัดการรายวิชาศึกษาทั่วไป ระดับปริญญาตรี (หลักสูตรนานาชาติ) พ.ศ. 2567
- (เฉพาะหลักสูตรที่เปิดสอนหริอปรับปรุงก่อนประกาศปี พ.ศ. 2566 มีผลบังคับใช้) ประกาศมหาวิทยาลัยมหิดล เรื่อง การกำหนดโครงสร้างหมวดวิชาศึกษาทั่วไป ระดับปริญญาตรี (หลักสูตรไทย) พ.ศ. 2565
จากประกาศดังกล่าว จะเห็นว่ามหาวิทยาลัยมหิดล ได้กำหนดให้รายวิชาในหมวดวิชาศึกษาทั่วไปทุกรายวิชา ไม่ว่าจะเป็นรายวิชาบัญชีกลางที่จัดการเรียนการสอนให้แก่นักศึกษาทุกหลักสูตร และรายวิชาศึกษาทั่วไปเฉพาะหลักสูต/ส่วนงาน ที่จัดการเรียนการสอนให้แก่นักศึกษาเฉพาะหลักสูตร/ส่วนงาน ต้องมีผลลัพธ์การเรียนรู้ระดับรายวิชา (CLOs) สอดคล้องกับผลลัพธ์การเรียนรู้ของหมวดวิชาศึกษาทั่วไป (GE-LOs) และมีกลุ่มสาระประจำรายวิชาตรงกับกลุ่มความรอบรู้ในศตวรรษที่ 21 ที่มหาวิทยาลัยกำหนดกลุ่มใดกลุ่มหนึ่ง
- ผลลัพธ์การเรียนรู้หมวดวิชาศึกษาทั่วไป (GE-LOs) พ.ศ. 2565
- นิยามความรอบรู้หรือ Literacy ในศตวรรษที่ 21 พ.ศ. 2564 แบ่งเป็น 6 กลุ่ม ได้แก่ MU Literacy (ความรอบรู้ความเป็นมหิดล) Health Literacy (ความรอบรู้ทางสุขภาพ) Science and Environmental Literacy (ความรอบรู้ด้านวิทยาศาสตร์และสิ่งแวดล้อม) Intercultural and Global Awareness Literacy (ความรอบรู้ด้านวัฒนธรรมและความตระหนักรู้ระดับสากล) Civic Literacy (ความรอบรู้ด้านความเป็นพลเมือง) และ Finance and Management Literacy (ความรอบรู้ด้านการเงินและการจัดการ)
อย่างไรก็ดี เพื่อให้กระบวนการออกแบบและพัฒนารายวิชาในหมวดวิชาศึกษาทั่วไปของมหาวิทยาลัยมหิดล ตลอดจนการกำกับติดตามการบรรลุผลลัพธ์การเรียนรู้ของรายวิชา เป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ ทันสมัย สอดคล้องกับความต้องการของหลักสูตร ผู้ใช้บัณฑิต ชุมชน และสังคม ตลอดจนนโยบายของมหาวิทยาลัยและประเทศที่เปลี่ยนแปลงไป ศูนย์ส่งเสริมการเรียนรู้แบบบูรณาการชีวิต จึงได้รวบรวม วิเคราะห์ และสังเคราะห์ข้อมูลนำเข้าที่สำคัญต่าง ๆ ได้แก่
- The Future of Jobs Report 2025 โดย The World Economic Forum
- รายงาน OECD: Future of Education and Skills 2030/2040
- Job Skills Report 2025 และ 2026 โดย Coursera
- ลักษณะบุคคล (Characteristic) ด้าน Lifelong Learning และ คุณลักษณะบัณฑิตที่พึงประสงค์ (Graduate Attrubutes) ของบัณฑิตมหาวิทยาลัยมหิดล
- ผลลัพธ์การเรียนรู้ระดับหลักสูตร (PLOs), Generic Competences และ อาชีพที่สามารถประกอบได้หลังสำเร็จการศึกษา ของหลักสูตรระดับปริญญาตรี หลักสูตรไทยและหลักสูตรนานาชาติ มหาวิทยาลัยมหิดล (ข้อมูล ณ เดือนเมษายน พ.ศ. 2568)
- นโยบายของมหาวิทยาลัยมหิดล ที่ให้ความสำคัญกับการเรียนรู้แบบพหุวิทยาการ หรือ Multidisciplinary การพัฒนาสมรรถนะด้านปัญญาประดิษฐ์ การส่งเสริมแนวคิดเป้าหมายการพัฒนาอย่างยั่งยืน (SDGs) การเป็นผู้ประกอบการ (Entrepreneurial Mindset) การเป็นพลเมืองโลก (Global Citizen) และการมีสุขภาวะที่ดี (Well-being)
ศูนย์ส่งเสริมการเรียนรู้แบบบูรณาการชีวิต จึงได้จัดทำ (ร่าง) ผลลัพธ์การเรียนรู้หมวดวิชาศึกษาทั่วไป (GE-LOs) พ.ศ. 2569 และนิยาม Literacy ในศตวรรษที่ 21 (ฉบับปรับปรุง พ.ศ. 2569) ขึ้น ดังมีรายละเอียดตามเอกสารที่แนบมาพร้อมนี้
- (ร่าง) ผลลัพธ์การเรียนรู้หมวดวิชาศึกษาทั่วไป (GE-LOs) พ.ศ. 2569
- (ร่าง) นิยาม Literacy ในศตวรรษที่ 21 (ฉบับปรับปรุง พ.ศ. 2569) เสนอปรับปรุงนิยามกลุ่ม MU Literacy และ Intercultural and Global Awareness Literacy
ข้อเสนอดังกล่าว ได้ผ่านการพิจารณาจากที่ประชุม คณะกรรมการนโยบายและพัฒนาหมวดวิชาศึกษาทั่วไป ครั้งที่ 1/2569 เมื่อวันที่ 5 มกราคม พ.ศ. 2569 และได้เสนอต่อที่ประชุม คณะกรรมการพัฒนานโยบายด้านการศึกษา มหาวิทยาลัยมหิดล ครั้งที่ 2/2569 เพื่อพิจารณา เมื่อวันที่ 3 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2569
เพื่อให้ได้รับความคิดเห็นจากหลักสูตร ส่วนงาน และผู้เที่ยวข้ออย่างรอบด้าน ศูนย์ส่งเสริมการเรียนรู้แบบบูรณาการชีวิต จึงขอความกรุณาท่านพิจารณาให้ความเห็นเกี่ยวกับ (ร่าง) ผลลัพธ์การเรียนรู้หมวดวิชาศึกษาทั่วไป (GE-LOs) พ.ศ. 2569 และนิยาม Literacy ในศตวรรษที่ 21 (ฉบับปรับปรุง พ.ศ. 2569) ดังกล่าว ผ่านทาง Google Form ต่อไปนี้ภายใน วันจันทร์ที่ 16 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2569 เพื่อจะได้จัดทำเป็นประกาศมหาวิทยาลัย และประชาสัมพันธ์ให้หลักสูตร ส่วนงาน ตลอดจนผู้ที่เกี่ยวข้องทราบตามลำดับต่อไป